«تحمیلیها» پاشنه آشیل جمهوریت
لیلا واحدی
نیمه مرداد ماه امسال حسن روحانی در مقام رئیسجمهور منتخب، فهرست کابینه دوم خود را به مجلس دهم خواهد برد تا کشور را برای چهار سال دیگر اداره کند. این میان آنچه در محافل خصوصی و عمومی، در کنفرانسهای خبری و توییتهای چهرههای سیاسی، به وضوح و وفور دیده، شنیده و خوانده میشود، موضوع فشارهای خارجی بر رئیسجمهوری برای تاثیرگذاری درترکیب کابینه دوازدهم است. قانون اساسی ایران، انتخاب رئیس قوه مجریه را به صورت مستقیم به عهده مردم نهاده است تا از این رهگذر، گزاره جمهوریت در نظام جمهوری اسلامی احیا شده و ثبات یابد. هرچند این تنها نشان احیای جمهوریت نیست اما رکن اساسی آن مراجعه به آرای عمومی در بحث اجرایی است.
مردم با انتخاب رئیسجمهوری از یک سو به آن جمهوری اعتبار و اقتدار مشروع میبخشند و از سوی دیگر باترجیح یک گفتمان بر گفتمان دیگر، اعلام میکنند که چهار سال آینده کشور را چگونه میخواهند؟ کابینه ابزار کار رئیسجمهوری است تا با یاری صاحبنظران عرصههای گوناگون، امور اجرایی کشور را سامان دهد. حال در چینش این صاحبنظران هراندازه رئیسجمهوری مختارتر باشد و آزادی عمل بیشتری داشته باشد میتواند مسیر اهداف را برای تحقق تسهیل کند.
اینکه رئیس دولت در چیدن مردان کابینه خود مشورت بگیرد و رایزنی کند که سلایق مختلف نادیده گرفته نشود، امری عجیب نیست و در همه نظامهای دموکراسیمحور، کم و بیش صورت میگیرد. اما زمزمههایی که این روزها و در آستانه مراسم تحلیف و تنفیذ در خبرهای رسمی و غیر رسمی شنیده میشود، از بدعت خطرناکی حکایت دارد که پایههای جمهوریت نظام را نشانه رفته است و آن چیزی نیست جز فشار بر رئیسجمهور برای گنجاندن چهرههایی در کابینه در جهت خلاف منافع دولت و ملت. مردم در ۲۹ اردیبهشت به اتکای تَکرار جریانی، روحانی را تَکرار کردند، یعنی کاملا واضح و آشکار میان قرائتهای سیاسی موجود در کشوراعتدال اصلاح شده را برگزیدند.
۲۴ میلیون و شاید کمی بیشتر، روحانی را که به شهادت شاهدان امین، برای آینده ایران مفید بود، برگزیدند. روحانی هم در مقام رئیسجمهور منتخب ازنوبت حضور تفکر ۲۴ میلیون در ردههای بالای مسئولیت سخن گفت، به اینترتیب دولت و ملت هر دو دربارهترکیب کابینه آینده اعلام موضع کردند. پس حضور وزرایی که ماکزیمم همرنگی با رئیسجمهوری و مردم را دارند در کابینه آینده محتمل است.
اگر چنین نشود و اختیار از روحانی سلب شده و بازیگران پرقدرت دیگری در چینش کابینه میدانداری کنند، وزرایی از صندوقچه قدرت بیرون کشیده شوند و در هیات دولت غضنفرآفرینی شود، بدعت خطرناکِ دهن کجی به مردم و منتخبشان گذاشته میشود و جمهوریت نظام با این بدعت به خطر میافتد. حضور وزرایی که از جنس ۲۴ میلیون نیستند، اعتقادی به اعتدال و اصلاحات ندارند، اساس و بنیان تفکر روحانی را اشتباه میپندارند و رای مردم در نظرشان تزیینی برای کشور است، قطع به یقین آتش ناکارآمدی به پا خواهد کرد و طبق رویه و معمول، دودش جز به چشم مردم نخواهد رفت.
این میان هم روحانی باید ششدانگ، حافظ منافع تفکرش باشد و هم بازیگران نادیده سیاست ایران. این بار دیگر آنچه در انظار و نظر مردم از دخالتهایشان، زیر سئوال خواهد رفت شخص حسن روحانی نیست، جمهوریتی است که امام (ره) و رهبری برای حراست از آن مقابل هیچ دسته و گروهی کوتاه نیامدند و نخواهند آمد. ایرانی سرافراز، ایرانی است که مردمانش منتخبان خود را در کابینه حس و لمس کنند، از لحن گفتار و کردار هر وزیری به آسانی میتوان فهمید که تا چهاندازه بنفش رو به سبز است، رنگآمیزیهای دم چینش کابینه برای هارمونی یافتن با این رنگ، ره به جایی نخواهد برد.
منبع: بهارنیوز